Sefardische gemeenten

Beth Jacob

De oudste gemeente, Bet Jacob, werd geleid door de hoogduitse rabbijn Uri haLevie uit Emden die volgens de vele legenden en overleveringen een groep van deze Portugese mannen in zijn thuisstad Emden had ontmoet. Na een gesprek zou hij zich bereid hebben verklaard zich samen met zijn zoon in Amsterdam te vestigen en de Portugese mannen te helpen tot het jodendom van hun voorouders terug te keren.

Rabbijn Uri haLevie wordt nog altijd herdacht als grondlegger van de Amsterdamse Sefardische gemeente. Zijn eigen Torarol liet Uri haLevie - toen hij op hoogbejaarde leeftijd naar Emden terugkeerde - in Amsterdam na. Deze Torarol is het oudste en meest bijzondere object uit het bezit van de Portugese Gemeente.

Opbouw van een collectie

De eerste synagogediensten van de gemeente Bet Jacob vonden plaats in het huis van Jacob en Rachel Tirado. Zij zijn de schenkers van een schitterend Toraschild voor Rosj chodesj dat zij in 1606 voor de gemeente Bet Jacob lieten vervaardigen door de Emdense zilversmid Leendert Claesz (Emden ca. 1581-overleden na 1629) die zich eveneens rond die tijd in Amsterdam had gevestigd.

In een kort tijdsbestek vormden zich drie Sefardische gemeenten met hun eigen synagogen. Alle drie de Sefardische gemeenten brachten ceremoniële objecten bijeen ter verfraaiing van de Tora en voor gebruik in de eredienst. Zoals uit de oude inventarissen blijkt waren zij allen actief in de opbouw van de collecties ceremoniële objecten door zowel actieve aankoop, schenkingen van gemeenteleden en bruiklenen.